|
|
Istnieje bardzo wyraźna zależność pomiędzy zaopatrzeniem roślin w pierwiastki mineralne a wzrostem i plonem. W ostatnich 70 latach dzięki intensywnemu nawożeniu nastąpił około 4 krotny wzrost plonów. Wraz z plonem zbierane są pierwiastki mineralne, by zachować żyzność gleby należy zwracać do niej pierwiastki mineralne w ilości odpowiadającej pobraniu ich z plonem. Istnieje pięć praw nawozowych których stosowanie pozwala uzyskać wysokie plony dobrej jakości przy minimalnym nakładzie finansowym.
1. Prawo zwrotu składników pokarmowych. Aby utrzymać żyzność gleby należy jej zwracać substancje przyswajalne, nie tylko pobrane przez rośliny i zebrane z plonem, ale również te które znikają w glebie w formie przyswajalnej w następstwie stosowania dużych ilości nawozów mineralnych.
2. Prawo minimum (Liebiega). Wysokość plonów zależy od tego pierwiastka, który znajduje się w glebie w ilości minimalnej w stosunku do potrzeb rośliny. Pierwiastek ten ogranicza działanie innych i w następstwie powoduje obniżkę plonów.
3. Prawo opłacalności nawożenia (Mitscherlicha). Każdy kg dostarczonego do gleby nawozu może dać różny efekt: -im mniej danego składnika w glebie, a inne występują w ilości optymalnej, tym efekt nawożenia większy (wyższy plon). -im tego składnika w glebie więcej, tym efekt nawożenia mniejszy.
4. Prawo maksimum. Nadmiar składnika pokarmowego w glebie ogranicza skuteczność działania innych i w następstwie powoduje obniżkę plonów.
5. Prawo wartości biologicznej. Stosowanie nawozów musi mieć na celu nie tylko wielkość plonu ale również wysoką jakość tego plonu.
Objawy niedoboru składników pokarmowych.
Azot-zahamowanie wzrostu części nadziemnych i podziemnych, sztywny, strzelisty pokrój rośliny, zabarwienie rośliny żółto zielone, ograniczone kwitnienie i plonowanie. Objawy pojawiają się najpierw na starszych liściach. (pierwiastek ruchliwy)
Fosfor- zahamowanie wzrostu części nadziemnych i podziemnych, sztywny, strzelisty pokrój rośliny, ograniczone kwitnienie i plonowanie rośliny, liście matowe, ciemne, często z odcieniem fioletowym lub purpurowym. Objawy pojawiają się najpierw na starszych liściach. (pierwiastek ruchliwy)
Potas-zwiędły pokrój rośliny, liście matowe, niebieskozielone, skąpy system korzeniowy, międzywęźla skrócone.
Wapń- objawy niedoboru występują rzadko, głównie na młodych liściach które skręcają się i zginają haczykowato, liście starsze o nieregularnych kształtach, korzenie śluzowate, sucha zgnilizna owoców. Częste wapnowanie gleby przez rolników jest wykonywane nie z powodu braku tego pierwiastka w roślinach lecz w celu zmiany właściwości gleby.
Magnez- na liściach chlorozy przechodzące w nekrozy, pokrój rośliny zwiędły, w liściach dolnych pięter plamki pomiędzy żyłkami.
Siarka- objawy niedoboru występują rzadko, na młodych liściach, przypominają objawy niedoboru azotu, szczególnie rośliny z rodziny krzyżowych (np. rzepak) są narażone na brak siarki ponieważ wykorzystują ją do budowy olejków eterycznych.
Żelazo- niedobory występują zwłaszcza na glebach wapiennych przy wysokim pH. Rośliny sadownicze (drzewa owocowe) są bardziej narażone na niedobory tego mikroelementu. Objawami są chlorozy, zwłaszcza młodych liści. Przy przedłużającym się niedoborze, może nastapić zachamowanie wzrostu pędu.
Mangan- chlorozy przechodzące w nekrozy na młodych liściach. Zwiększa się wrażliwość rośliny na niskie temperatury. Szczególnie wrażliwy jest owies.
Cynk- skróceniu ulegają międzywęźla, liście mają mniejszą powierzchnię. U jabłoni, zwłaszcza w początkowych okresach wegetacji, niedobór cynku prowadzi do powstawania skupień małych liści, co nosi nazwę "choroby małych liści".
Bor- zamieranie wierzchołków pędu i korzeni. Kwiaty zamierają, brak owoców. Szczególnie wrażliwe na jego niedobór są buraki oraz lucerna.
Miedź- zaburzenia w turgorze (brak jędrności), na liściach mogą występować nekrotyczne plamy, młodsze liście bieleją, na starszych występują chlorozy.
Molibden- objawy niedoboru najszybciej widoczne u roślin motylkowych i krzyżowych. Występują zahamowania rozwoju blaszek liściowych, chlorozy młodych liści, deformacja pędu.
|
|
|